چه سرپوشیدگان مرد بودند

سعدی-مثنوی شماره 9
چه سرپوشیدگان مرد بودند
که گوی نخوت از مردان ربودند
تو با این مردی و زورآزمایی
همی ترسم که از زن کمتر آیی
معنی بیتهای شعر
چه سرپوشیدگان مرد بودند / که گوی نخوت از مردان ربودند
چه بسیار زنانِ پردهنشین و پوشیدهای بودند که از مردان پیشی گرفتند و بر آنان برتری یافتند.
تو با این مردی و زورآزمایی / همی ترسم که از زن کمتر آیی
تو با این ادعای مردانگی و زورآزمایی، میترسم که حتی از یک زن هم ناتوانتر باشی.
تفسیر کلی
سعدی در این ابیات با نگاهی انتقادی به مفهوم ظاهری مردانگی و زورآزمایی مینگرد و یادآور میشود که بسیاری از زنانِ پوشیده، از مردان مدعی نیرومندی و غرور، شایستهتر و سربلندتر بودهاند. او مردانگی واقعی را در قدرت جسمانی و فخرفروشی نمیداند، بلکه آن را در خرد، فضیلت و کردار نیک جستوجو میکند. شاعر با لحنی طنزآمیز، مخاطب را هشدار میدهد که اگر تنها به زور و ادعا تکیه کند، حتی ممکن است از زنان نیز فروتر باشد. درونمایه اصلی شعر، نکوهش غرور و ستایش برتری اخلاقی و انسانی فارغ از جنسیت است.



