نشنیدم که مرغ رفته ز دام

سعدی-مثنوی شماره 13
نشنیدم که مرغ رفته ز دام
باز گردید و سرّ گفته به کام
مرغ وحشی که رفت بر دیوار
که تواند گرفت دیگر بار
رفتگان را به لطف باز آرند
نه به جنگش بتر بیازارند
معنی بیتهای شعر
نشنیدم که مرغ رفته ز دام / باز گردید و سرّ گفته به کام
نشنیدهام پرندهای که از دام گریخته باشد، دوباره بازگردد و راز خود را به خواست و میل صیاد آشکار کند.
مرغ وحشی که رفت بر دیوار / که تواند گرفت دیگر بار
پرندهٔ وحشی هنگامی که از دسترس دور شد و بر دیوار نشست، چه کسی میتواند بار دیگر او را گرفتار کند؟
رفتگان را به لطف باز آرند / نه به جنگش بتر بیازارند
آنان را که رفتهاند باید با مهربانی و لطف بازگرداند، نه اینکه با ستیزهجویی و آزار بیشتر از خود دورشان کرد.
نتیجهگیری
بازگرداندن دلهای رمیده با مهر و نرمی ممکن است، نه با زور و آزار؛ زیرا آنکه رفته است، بهسادگی دوباره به دام بازنمیگردد.



