چون بخت به تدبیر نکو نتوان کرد

سعدی-رباعی شماره 52
چون بخت به تدبیر نکو نتوان کرد
بی فایده سعی و گفت و گو نتوان کرد
گفتم بروم صبر کنم یک چندی
هم صبر برو که صبر از او نتوان کرد
معنی بیتهای شعر
چون بخت به تدبیر نکو نتوان کرد / بی فایده سعی و گفت و گو نتوان کرد
وقتی نمیتوان بخت و اقبال را با تدبیر و چارهاندیشی نیکو کرد، تلاش و گفتوگو نیز بیهوده و بیثمر خواهد بود.
گفتم بروم صبر کنم یک چندی / هم صبر برو که صبر از او نتوان کرد
با خود گفتم مدتی دور شوم و شکیبایی کنم؛ اما در برابر او یا این وضعیت نیز نمیتوان صبر و شکیبایی پیشه کرد.
پیام و مفهوم اصلی
این رباعی بر ناتوانی انسان در برابر تقدیر و بخت تأکید دارد و میگوید هرچند تدبیر، تلاش و گفتوگو ارزشمندند، همیشه نمیتوان سرنوشت را با آنها تغییر داد. شاعر پس از ناکامی در چارهجویی، به صبر روی میآورد، اما درمییابد که حتی صبر کردن نیز در برابر سختی و بیقراری ناشی از این وضعیت آسان و ممکن نیست؛ بنابراین، شعر بیانگر درماندگی انسان در برابر گردش روزگار و دشواری پذیرش تقدیر است.



