تا دل ز مراعات جهان برکندم

سعدی-رباعی شماره 132
تا دل ز مراعات جهان برکندم
صد نعمت را به منّتی نپسندم
هر چند که نو آمدهام از سر ذوق
بر کهنه جهان چون گل نو میخندم
معنی بیتهای شعر
تا دل ز مراعات جهان برکندم / صد نعمت را به منّتی نپسندم
از زمانی که دل از رعایت و سازش با دنیا بریدهام، حتی صد نعمت را نیز اگر با منت همراه باشد، نمیپذیرم.
هر چند که نو آمدهام از سر ذوق / بر کهنه جهان چون گل نو میخندم
هرچند با شوق و تازگی به جهان آمدهام، با طراوت و شادابیِ گل تازه بر دنیای کهنه و فرسوده لبخند میزنم.
تفسیر کلی
شاعر از رهایی دل از وابستگی و ملاحظات دنیوی سخن میگوید و نشان میدهد که پس از این رهایی، حتی نعمتهای فراوان را نیز با منت نمیپذیرد. او بینیازی و آزادگی را بر بهرهمندی ظاهری از جهان ترجیح میدهد. با وجود آنکه خود را تازهوارد و سرشار از شوق میداند، جهان کهنه و تکراری را از منظری تازه مینگرد. تشبیه خویش به گل نو و خندیدن بر جهان کهنه، بیانگر جوانی روح، امید و نگاه سرزنده شاعر به زندگی است.



