یا روی به کنج خلوت آور شب و روز

سعدی-رباعی شماره 117
یا روی به کنج خلوت آور شب و روز
یا آتش عشق بر کن و خانه بسوز
مستوری و عاشقی به هم ناید راست
گر پرده نخواهی که درد دیده بدوز
معنی بیتهای شعر
یا روی به کنج خلوت آور شب و روز / یا آتش عشق بر کن و خانه بسوز
یا شب و روز به گوشهٔ خلوت و انزوا پناه ببر، یا آتش عشق را برپا کن و همهٔ هستی و آرامش خود را در راه عشق فدا ساز.
مستوری و عاشقی به هم ناید راست / گر پرده نخواهی که درد دیده بدوز
پنهانکاری و عاشقی با یکدیگر سازگار نیستند؛ اگر نمیخواهی پردهای بر چشمانت کشیده شود و حقیقت را نبینی، باید آشکارا عاشق باشی.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی انسان را میان دو راه روشن قرار میدهد: یا باید از جهان و هیاهوی آن کناره گرفت و در خلوت زیست، یا دل به آتش عشق سپرد و همه هستی را در راه آن فدا کرد. از نگاه او، عشق حقیقی با پنهانکاری و محافظهکاری سازگار نیست و عاشق نمیتواند هم رازدار و پوشیدهحال بماند و هم سوز عشق را تجربه کند. عشق، پردههای ظاهری را کنار میزند و حقیقت درونی انسان را آشکار میسازد. بنابراین، کسی که نمیخواهد راز عشقش آشکار شود، باید از دیدگان مردم و جلوهگری احساسات خود دوری کند.



