هاتفی از گوشه ی میخانه دوش-همراه با معنی و تفسیر

هاتفی از گوشه ی میخانه دوش

---

حافظ-غزل شماره 284

 

هاتفی از گوشه ی میخانه دوش

گفت ببخشند گنه می بنوش

لطف الهی بکند کار خویش

مژده ی رحمت برساند سروش

این خرد خام به میخانه بر

تا می لعل آوردش خون به جوش

گر چه وصالش نه به کوشش دهند

هر قدر ای دل که توانی بکوش

لطف خدا بیشتر از جرم ماست

نکته ی سربسته چه دانی خموش

گوش من و حلقه ی گیسوی یار

روی من و خاک در می فروش

رندی حافظ نه گناهی ست صعب

با کرم پادشه عیب پوش

داور دین شاه شجاع آنکه کرد

روح قدس حلقه ی امرش به گوش

ای ملک العرش مرادش بده

وز خطر چشم بدش دار گوش

---

معنی و تفسیر بیت های نخستین

۱. هاتفی از گوشه ی میخانه دوش / گفت ببخشند گنه می بنوش:
حافظ از هاتفی (صدای غیبی) یاد می‌کند که از گوشه‌ی میخانه به او گفته است: گناهان بخشیده می‌شوند، پس شراب بنوش. این بیت نشان‌دهنده‌ی امید به بخشش الهی است.

۲. لطف الهی بکند کار خویش / مژده ی رحمت برساند سروش:
حافظ می‌گوید که لطف خداوند کار خود را می‌کند و فرشته‌ی وحی (سروش) مژده‌ی رحمت را می‌رساند.

۳. این خرد خام به میخانه بر / تا می لعل آوردش خون به جوش:
حافظ می‌گوید که این عقل ناپخته را به میخانه ببر، تا شراب سرخ مانند لعل، خون را در رگ‌هایش به جوش آورد.

۴. گر چه وصالش نه به کوشش دهند / هر قدر ای دل که توانی بکوش:
حافظ می‌گوید که هرچند وصال معشوق با تلاش به دست نمی‌آید، اما ای دل، تا می‌توانی تلاش کن.

---

معنی و تفسیر بیت های پایانی

۵. لطف خدا بیشتر از جرم ماست / نکته ی سربسته چه دانی خموش:
حافظ می‌گوید که لطف خداوند بیشتر از گناهان ماست و از اسرار پنهان (نکته‌ی سربسته) چیزی نمی‌دانی، پس خاموش باش.

۶. گوش من و حلقه ی گیسوی یار / روی من و خاک در می فروش:
حافظ می‌گوید که گوش او به حلقه‌ی گیسوی معشوق و صورت او به خاک در می‌فروش (ساقی) سپرده شده است.

۷. رندی حافظ نه گناهی ست صعب / با کرم پادشه عیب پوش:
حافظ می‌گوید که رندی او گناه بزرگی نیست، چرا که با کرم پادشاه (خداوند) گناهان پوشیده می‌شوند.

۸. داور دین شاه شجاع آنکه کرد / روح قدس حلقه ی امرش به گوش:
حافظ از پادشاهی شجاع و دادگر یاد می‌کند که روح القدس (فرشته‌ی وحی) حلقه‌ی فرمان او را به گوش گرفته است.

۹. ای ملک العرش مرادش بده / وز خطر چشم بدش دار گوش:
حافظ از خداوند (ملک العرش) می‌خواهد که مراد پادشاه را برآورده کند و او را از خطر چشم بد حفظ کند.

---

غزلیات حافظ شیرازی – ادبستان شعر پارسی

واژگان دشوار : مصراع بیت ها ابیات تحلیل بررسی همراه با معنا مفهوم شعر شرح کامل.