مظلوم دست بسته ی مغلوب را بگوی

سعدی-قطعه شماره 6
مظلوم دست بسته ی مغلوب را بگوی
تا چشم بر قضا کند و صبر بر جفا
کاین دست بسته را بگشایند عاقبت
وآنِ گشاده باز ببندند بر قفا
معنی بیتهای شعر
مظلوم دست بسته ی مغلوب را بگوی / تا چشم بر قضا کند و صبر بر جفا
به ستمدیدهای که دستبسته و شکستخورده است بگو که به تقدیر الهی چشم بدوزد و در برابر ستم و سختی شکیبایی کند.
کاین دست بسته را بگشایند عاقبت / وآنِ گشاده باز ببندند بر قفا
زیرا سرانجام دستِ بسته را باز خواهند کرد و دستِ گشوده را دوباره از پشت سر خواهند بست؛ یعنی روزگار همیشه یکسان نمیماند و قدرت و ناتوانی جابهجا میشوند.
تفسیر کلی
این قطعه بر ناپایداری قدرت و دگرگونی سرنوشت تأکید میکند. سعدی به مظلومِ گرفتار سفارش میکند که در برابر ستم شکیبا باشد، زیرا هیچ اسارتی همیشگی نیست. همانگونه که روزی دست بستهای گشوده میشود، دستی که اکنون آزاد و قدرتمند است نیز ممکن است به بند کشیده شود. پیام شعر، امید به عدالت الهی و هشدار به ستمگران دربارهٔ بیثباتی دنیا است.



