ماه را دید مرغ شب پره گفت

سعدی-قطعه شماره 34
ماه را دید مرغ شب پره گفت
شاهدت روی و دلپذیرت خوست
وین که خلق آفتاب خوانندش
راست خواهی به چشم من نه نکوست
گفت خاموش کن که من نکنم
دشمنی با وی از برای تو دوست
مقدمه و فضای کلی
این قطعه با زبانی تمثیلی و نگاهی طنزآمیز، داوریهای متفاوت درباره زیبایی و ارزش را به تصویر میکشد. مرغ شبپره، که به تاریکی خو گرفته است، ماه را میستاید و آفتاب را زشت میپندارد. سعدی از این گفتوگو نشان میدهد که پسند و قضاوت آدمی گاه به عادت، محیط و زاویه دید او وابسته است.
معنی بیتهای شعر
ماه را دید مرغ شب پره گفت / شاهدت روی و دلپذیرت خوست
خفاش ماه را دید و گفت: چهرهات زیبا و دلپذیر است.
وین که خلق آفتاب خوانندش / راست خواهی به چشم من نه نکوست
اما آن چیزی را که مردم آفتاب مینامند، اگر راستش را بخواهی، از نظر من زیبا نیست.
گفت خاموش کن که من نکنم / دشمنی با وی از برای تو دوست
ماه گفت: خاموش باش؛ من به خاطر دوستی با تو، با آفتاب دشمنی نمیکنم.



