هرگز پر طاووس کسی گفت که زشت است

سعدی-قطعه شماره 21
هرگز پر طاووس کسی گفت که زشت است
یا دیو کسی گفت که رضوان بهشت است
نیکی و بدی در گهر خلق سرشت است
از نامه نخوانند مگر آنچه نوشت است
مقدمه و فضای کلی
این قطعه از سعدی بر نقش سرشت و کردار آدمی در شکلگیری نیکی و بدی تأکید میکند. شاعر با بهرهگیری از تصویرهای متضاد، زیبایی و زشتیِ ذاتی را یادآور میشود و ارزش انسان را در اعمال و نوشتههای کارنامه زندگی او میداند. فضای شعر، پندآموز و اخلاقی است و خواننده را به نیکوکاری و خودشناسی فرامیخواند.
معنی بیتهای شعر
هرگز پر طاووس کسی گفت که زشت است / یا دیو کسی گفت که رضوان بهشت است
هیچکس نگفته است که پرِ طاووس زشت است؛ همانگونه که هیچکس نگفته است دیو مانند بهشت زیبا و دلپذیر است.
نیکی و بدی در گهر خلق سرشت است / از نامه نخوانند مگر آنچه نوشت است
خوبی و بدی در سرشت و ذات مردم نهفته است و از نامهٔ اعمال انسان نیز جز آنچه خود نوشته و انجام داده است، چیزی نمیخوانند.



