چو نیکبخت شدی ایمن از حسود مباش

سعدی-قطعه شماره 100
چو نیکبخت شدی ایمن از حسود مباش
که خار دیده ی بدبخت نیکبختانند
چو دستشان نرسد لاجرم به نیکی خویش
بدی کنند به جای تو هر چه بتوانند
مقدمه و فضای کلی
این قطعه از سعدی درباره ناپایداری بخت و ضرورت پرهیز از غفلت در برابر حسودان است. شاعر هشدار میدهد که نیکبختی، انسان را از آسیب بدخواهان ایمن نمیکند و آنان اگر نتوانند به نیکیهای او دست یابند، به بدگویی و بدکرداری روی میآورند. فضای شعر پندآموز، واقعبینانه و سرشار از هشدارهای اخلاقی درباره حسد و دشمنی پنهان است.
معنی بیتهای شعر
چو نیکبخت شدی ایمن از حسود مباش / که خار دیده ی بدبخت نیکبختانند
هرگاه خوشبخت شدی، از حسودان آسوده و غافل مباش؛ زیرا افراد بدبخت، خار چشم و مانع خوشبختان هستند.
چو دستشان نرسد لاجرم به نیکی خویش / بدی کنند به جای تو هر چه بتوانند
چون حسودان نمیتوانند با خوبی و شایستگی خود به جایی برسند، ناچار هر بدیای را که بتوانند در حق تو انجام میدهند.



