کس مشکل اسرار اجل را نگشاد

خیام-رباعی شماره 82
کس مشکل اسرار اجل را نگشاد
کس یک قدم از نهاد بیرون ننهاد
من مینگرم ز مبتدی تا استاد
عجز است به دست هر که از مادر زاد
معنی بیتهای شعر
کس مشکل اسرار اجل را نگشاد
کس یک قدم از نهاد بیرون ننهاد
هیچکس نتوانسته است رازهای مرگ و سرنوشت را بگشاید و هیچکس نتوانسته حتی یک گام از سرشت و تقدیر خود فراتر رود.
من مینگرم ز مبتدی تا استاد
عجز است به دست هر که از مادر زاد
من از تازهکار تا استاد را بررسی میکنم و میبینم که هر انسانی از بدو تولد در برابر این رازها ناتوان است.
تفسیر کلی
این رباعی بر ناتوانی انسان در گشودن راز مرگ و حقیقت اجل تأکید میکند. خیام یادآور میشود که هیچکس نتوانسته از محدودهٔ سرنوشت و قوانین هستی فراتر رود یا گامی بیرون از آن بنهد. از انسان مبتدی تا استاد، همگان در برابر این راز بزرگ با ناتوانی و حیرت روبهرو هستند. پیام شعر، دعوت به فروتنی در برابر ناشناختهها و پذیرش محدودیتهای عقل و توان بشری است.



