چون عمر به سر رسد چه شیرین و چه تلخ

خیام-رباعی شماره 53
چون عمر به سر رسد چه شیرین و چه تلخ
پیمانه چو پر شود چه بغداد و چه بلخ
می نوش که بعد از من و تو ماه بسی
از سلخ به غرّه آید از غره به سلخ
معنی بیتهای شعر
چون عمر به سر رسد چه شیرین و چه تلخ / پیمانه چو پر شود چه بغداد و چه بلخ / می نوش که بعد از من و تو ماه بسی / از سلخ به غرّه آید از غره به سلخ
وقتی عمر انسان به پایان برسد، شیرین باشد یا تلخ، تفاوتی ندارد؛ و هنگامی که پیمانهٔ عمر پر شود، در بغداد باشی یا بلخ، فرقی نمیکند. پس تا زندهایم شراب بنوشیم و شاد باشیم؛ زیرا پس از من و تو، ماههای بسیاری خواهد گذشت و ماه پیوسته از پایان خود به آغاز و از آغاز به پایان خواهد رسید.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی این رباعی ناپایداری عمر و بیاعتباری تفاوتهای ظاهری زندگی است؛ هنگامی که زمان مرگ فرارسد، شیرینی یا تلخی زندگی و تفاوت میان شهرها و جایگاههای دنیوی اهمیتی ندارد. خیام با اشاره به گردش پیوستهٔ ماه و گذشت روزگار، انسان را به بهرهبردن از لحظهٔ حال و شادیِ آگاهانه پیش از پایان عمر فرامیخواند.
نتیجهگیری
این رباعی بر ناپایداری عمر و بیاعتباری تفاوتهای دنیا تأکید میکند و انسان را به بهرهبردن از فرصت کوتاه زندگی و شادی در زمان حال فرامیخواند.



