حرص فرزند آدم نادان

سعدی-مثنوی شماره 31
حرص فرزند آدم نادان
مثل مورچه ست در میدان
این یکی مرده زیر پای دواب
آن یکی دانه میبرد به شتاب
معنی بیتهای شعر
حرص فرزند آدم نادان / مثل مورچه ست در میدان
حرصِ انسان نادان مانند مورچهای است که پیوسته در تلاش و تکاپوست.
این یکی مرده زیر پای دواب / آن یکی دانه میبرد به شتاب
یکی از انسانها زیر پای مرکبها مرده است و دیگری همچنان با شتاب در پی جمعآوری مال و دانه است.
تفسیر کلی
سعدی در این شعر، حرص انسان نادان را به تکاپوی بیپایان مورچه تشبیه میکند. همانگونه که مورچه بیوقفه در پی گردآوری دانه است و گاه زیر پای چهارپایان از میان میرود، انسان حریص نیز ممکن است در راه مالاندوزی و تلاش افراطی، جان و آرامش خود را تباه کند. شعر نشان میدهد که کوششِ بدون خرد و قناعت، سرانجامی جز رنج و نابودی ندارد. پیام اصلی آن دعوت به میانهروی، دوری از حرص و بهرهگیری از عقل در زندگی است.



