همه را ده چو میدهی موسوم

سعدی-مثنوی شماره 3
همه را ده چو میدهی موسوم
نه یکی راضی و دگر محروم
خیر با همگنان بباید کرد
تا نیفتد میان ایشان گرد
کآنچه در کفهای بیفزاید
به دگر بیخلاف درباید
معنی بیتهای شعر
همه را ده چو میدهی موسوم / نه یکی راضی و دگر محروم
هرگاه میبخشی، به همه به یک اندازه عطا کن تا یکی خشنود و دیگری محروم نباشد.
خیر با همگنان بباید کرد / تا نیفتد میان ایشان گرد
باید با همگان به نیکی رفتار کرد تا میان آنان کدورت و اختلافی پدید نیاید.
کآنچه در کفهای بیفزاید / به دگر بیخلاف درباید
زیرا هرچه به یک کفه افزوده شود، باید بیدرنگ به کفهٔ دیگر نیز افزوده گردد.
تفسیر کلی
این شعر بر اهمیت عدالت و رعایت برابری در بخشش و نیکوکاری تأکید میکند. سعدی هشدار میدهد که اگر به گروهی نعمت و لطفی میرسد، نباید فردی از همان جمع محروم بماند؛ زیرا این تبعیض موجب نارضایتی و اختلاف میشود. او خیررسانی را زمانی ارزشمند میداند که میان همگان بهصورت هماهنگ و منصفانه تقسیم شود. مضمون شعر دعوت به همدلی، رفع کدورت و پرهیز از ترجیح ناعادلانه در روابط اجتماعی است.



