سخن عشق حرام است بر آن بیهده گوی

سعدی-قطعه شماره 69
سخن عشق حرام است بر آن بیهده گوی
که چو ده بیت غزل گفت مدیح آغازد
حبذا همت سعدی و سخن گفتن او
که ز معشوق به ممدوح نمیپردازد
مقدمه و فضای کلی
این قطعه در ستایش سخن عاشقانه و نکوهش آمیختن آن با مدح و ستایش دنیوی سروده شده است. سعدی شاعرانی را که پس از بیان عشق به مدیحهگویی میپردازند، بیهودهگو میخواند و استقلال سخن عاشقانه را ارج مینهد. فضای شعر، انتقادی، صریح و در عین حال ستایشگر صداقت و پاکی زبان شاعرانه است.
معنی بیتهای شعر
سخن عشق حرام است بر آن بیهده گوی / که چو ده بیت غزل گفت مدیح آغازد
سخن گفتن از عشق برای کسی که بیهودهگوست حرام است؛ همان کسی که وقتی ده بیت غزل عاشقانه میگوید، ناگهان به مدح و ستایش میپردازد.
حبذا همت سعدی و سخن گفتن او / که ز معشوق به ممدوح نمیپردازد
آفرین بر همت و شیوهٔ سخن گفتن سعدی که از معشوق سخن میگوید و سخن خود را به مدح ممدوح و ستایش دیگران نمیکشاند.



