به قفل و پره ی زرین همی توان بستن

سعدی-قطعه شماره 137
به قفل و پره ی زرین همی توان بستن
زبان خلق و به افسون دهان شیدا مار
تبرک از در قاضی چو بازش آوردی
دیانت از در دیگر برون شود ناچار
معنی بیتهای شعر
به قفل و پره ی زرین همی توان بستن / زبان خلق و به افسون دهان شیدا مار
با قفل و بند زرین میتوان زبان مردم را بست و با افسون و نیرنگ، دهان سخنگویان را خاموش کرد.
تبرک از در قاضی چو بازش آوردی / دیانت از در دیگر برون شود ناچار
اگر رشوه یا مالی را از خانهٔ قاضی بازگردانی، دین و دیانت ناگزیر از در دیگری بیرون خواهد رفت.
«»
تفسیر کلی
سعدی در این قطعه با زبانی طنزآمیز، فساد و رشوهخواری را نکوهش میکند. او میگوید با زر و زیور میتوان زبان مردم را بست و حتی سخنان فریبنده و فتنهانگیز را خاموش کرد. اما هنگامی که قاضی هدیه و تبرک را میپذیرد، عدالت و دیانت ناگزیر از جایگاه داوری بیرون میروند. شعر نشان میدهد که در دستگاه آلوده به رشوه، ظاهر دین باقی میماند، ولی حقیقت عدالت از میان میرود.



