ورود / عضویت



بود در خاطرم که یک چندی همراه با معنی و تفسیر

بود در خاطرم که یک چندی — (همراه با معنی و تفسیر)

بود در خاطرم که یک چندی



سعدی-قطعه شماره 135

 

بود در خاطرم که یک چندی

گرچه هستم به اصل و دانش حر

به خرد با فرشته هم پهلو

سخن نظم، نظم دانه ی در

تا مگر گردد از ایادی تو

تنگم از مرده ریگ مردم پر

چون نبودیم درخور خدمت

گفت عفوت که السلامة مر

بندگیِ درت کنم چندی

بی‌ریا همچو ایبک و سنقر

ترک کردیم خدمت و خلعت

نه دیار عرب نه شیر شتر

 

معنی بیت‌های شعر

بود در خاطرم که یک چندی / گرچه هستم به اصل و دانش حر

در خاطرم بود که مدتی، با آنکه از نظر نژاد و دانش، آزاده و شریفم، به خدمت بپردازم.

به خرد با فرشته هم پهلو / سخن نظم، نظم دانه ی در

از نظر خرد و دانایی هم‌پایهٔ فرشتگانم و سخن منظومم همچون رشته‌ای از مرواریدهای منظم و ارزشمند است.

تا مگر گردد از ایادی تو / تنگم از مرده ریگ مردم پر

تا شاید به یاری و بخشش تو، کیسه‌ام که از مال به‌جامانده و دارایی مردم تهی است، پر شود.

چون نبودیم درخور خدمت / گفت عفوت که السلامة مر

چون شایستهٔ خدمتگزاری دانسته نشدیم، عفو و گذشت تو به ما گفت: برو و به سلامت باش.

بندگیِ درت کنم چندی / بی‌ریا همچو ایبک و سنقر

می‌خواستم مدتی در آستانت بندگی کنم؛ بی‌ریا و صادقانه، مانند ایبک و سنقر.

ترک کردیم خدمت و خلعت / نه دیار عرب نه شیر شتر

هم خدمتگزاری و هم خلعت و پاداش آن را رها کردیم؛ نه به سرزمین عرب رفتیم و نه از شیر شتر بهره‌ای بردیم.

تفسیر کلی

شاعر با وجود برخورداری از اصالت، دانش و خردی هم‌سنگ فرشتگان، ارزش سخن منظوم خود را همچون دانه‌های مروارید می‌داند. او امید دارد با تقدیم این سخنان به بزرگی صاحب‌نفوذ، از بخشش و میراث او بهره‌مند شود و دست خالی نماند. بااین‌حال، چون خود را شایسته خدمت نمی‌یابد، با پاسخ سرد و محترمانه‌ای روبه‌رو می‌شود که معنای آن رهایی و بدرود گفتن است. این قطعه در عین ستایش توانایی‌های شاعر، تلخی وابستگی اهل هنر به حمایت قدرتمندان و بی‌مهری آنان را نشان می‌دهد.

‫«این مطلب به کمک هوش مصنوعی تدوین و پس از بازنگری اعضای تحریریه سایت، جهت انتشار تأیید شده است.»

دیدگاهتان را بنویسید

😊
🌸🌹🌺🌻🌷🌼💐🥀😒😡😠😤😊😂❤️👍🔥🎉😍🤔😢🙏😎🥳😅🤗😴🤩😭😱💔✨💯👏🙌💪🌟💖💙💚🧡💜🤍🖤