ماها همه شیرینی و لطف و نمکی

سعدی-رباعی شماره 191
ماها همه شیرینی و لطف و نمکی
نه ماه زمین که آفتاب فلکی
تو آدمی ای و دیگران آدمی اند
نینی تو که خط سبز داری ملکی
معنی بیتهای شعر
ماها همه شیرینی و لطف و نمکی / نه ماه زمین که آفتاب فلکی
ای ماهروی من، سراسر شیرینی و لطف و نمکینی؛ تو ماه زمینی نیستی، بلکه خورشیدی آسمانی هستی.
تو آدمی ای و دیگران آدمی اند / نینی تو که خط سبز داری ملکی
تو انسان هستی و دیگران نیز انساناند؛ نه، تو فرشتهای، زیرا بر چهرهات خط سبزِ سبیل پدیدار شده است.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی معشوق را با زبانی سرشار از ستایش، سرچشمهٔ شیرینی، لطف و جذابیت میداند و او را از ماه زمینی و حتی خورشید آسمانی برتر میشمارد. شاعر با بهرهگیری از اغراق و تشبیه، زیبایی و درخشش معشوق را فراتر از حد معمول انسانی تصویر میکند. در بیت پایانی، با اشاره به «خط سبز» چهره، معشوق را نه انسانی عادی، بلکه موجودی فرشتهگون و ملکوتی معرفی مینماید. فضای کلی شعر بیانگر حیرت، شیفتگی و بزرگداشت بیحدّ عاشق نسبت به محبوب است.



