ای دست تو آتش زده در خرمن من

سعدی-رباعی شماره 165
ای دست تو آتش زده در خرمن من
تو دست نمیگذاری از دامن من
این دست نگارین که به سوزن زدهای
هرچند حلال نیست در گردن من
معنی بیتهای شعر
ای دست تو آتش زده در خرمن من / تو دست نمیگذاری از دامن من
ای که دستت خرمن هستی و آرامش مرا سوزانده است، از دامن من دست برنمیداری و رهایم نمیکنی.
این دست نگارین که به سوزن زدهای / هرچند حلال نیست در گردن من
این دست زیبایی را که با سوزن نقش زدهای، هرچند بر گردن من آویختنش از نظر شرعی حلال نیست، برای من بسیار دلفریب و خواستنی است.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی از دلباختگی سوزان و نفوذناپذیر خود در برابر معشوق سخن میگوید؛ دستی که به آتش تشبیه شده، خرمن هستی او را سوخته است. معشوق با وجود این آزار، همچنان دامن شاعر را رها نمیکند و همین وابستگی، عشق را به رابطهای دوطرفه و ناگزیر تبدیل کرده است. تصویر «دست نگارین» لطافت و زیبایی محبوب را در برابر سوزندگی و اثر ویرانگر عشق قرار میدهد. تعبیر پایانی نیز به کشمکش میان میل عاشقانه و ملاحظات شرعی و اخلاقی اشاره دارد، اما شدت دلباختگی شاعر بر همه این موانع غلبه میکند.



