گر کار فلک به عدل سنجیده بدی


خیام-رباعی شماره 176
گر کار فلک به عدل سنجیده بدی
احوال فلک جمله پسندیده بدی
ور عدل بدی بکارها در گردون
کی خاطر اهل فضل رنجیده بدی
مقدمه و فضای کلی
این رباعی با نگاهی فلسفی و انتقادی، رفتار ناعادلانهٔ فلک و ناسازگاری احوال جهان را به پرسش میگیرد. خیام در فضایی اندیشناک و معترض، عدالت را معیار سنجش سامان هستی میداند و نبود آن را سبب ناپسندیده بودن اوضاع جهان معرفی میکند. لحن شعر آمیختهای از خردورزی، بدبینی نسبت به گردش روزگار و تأمل در بینظمی عالم است.
معنی بیتهای شعر
گر کار فلک به عدل سنجیده بدی
احوال فلک جمله پسندیده بدی
ور عدل بدی بکارها در گردون
کی خاطر اهل فضل رنجیده بدی
اگر کار جهان و گردش روزگار بر پایهٔ عدالت سنجیده میشد، همهٔ اوضاع جهان پسندیده و مطلوب بود. و اگر در کارهای این جهان عدالتی وجود داشت، دل و خاطر اهل فضل و دانش هرگز رنجیده و آزرده نمیشد.
"محتوای پیش رو با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی تولید و سپس توسط کارشناسان تحریریه سایت، اصلاح و آماده انتشار شده است".



