ورود / عضویت



خری از روستایی ای بگریخت همراه با معنی و تفسیر

خری از روستایی ای بگریخت — (همراه با معنی و تفسیر)

خری از روستایی ای بگریخت



سعدی-مثنوی شماره 30

 

خری از روستایی ای بگریخت

جل بیفکند و پاردم بگسیخت

در بیابان چو گورخر می‌تاخت

بانگ می‌کرد و جفته می‌انداخت

که به جان آمده ز محنت و بند

داغ و بیطار و بار و پشماگند

شادمانا و خرّما که منم

که از این پس به کام خویشتنم

روستایی چو خر برفت از دست

گفت ای نابکار صبرم هست

پس بخواهی به وقت جو گفتن

که خری بد ز پایگه رفتن

به مزاحت نگفتم این گفتار

هزل بگذار و جد از او بردار

همچنین مرد جاهل سرمست

روز درماندگی بخاید دست

ندهند آنچه قیمتش ندهی

نشود کاسه ی پر ز دیگ تهی

 

معنی بیت‌های شعر

خری از روستایی ای بگریخت / جل بیفکند و پاردم بگسیخت

خری از دست روستایی فرار کرد و پالان و بند زیر دمش را از تن انداخت و پاره کرد.

در بیابان چو گورخر می‌تاخت / بانگ می‌کرد و جفته می‌انداخت

در بیابان مانند گورخر با شتاب می‌دوید، عرعر می‌کرد و از شادی جفتک می‌انداخت.

که به جان آمده ز محنت و بند / داغ و بیطار و بار و پشماگند

او می‌گفت از رنج و بند و داغ‌گذاری، درمان دامپزشک، بارکشی و پشم‌چینی به جان آمده‌ام.

شادمانا و خرّما که منم / که از این پس به کام خویشتنم

چه شاد و خرم هستم که از این پس آزاد و صاحب اختیار خودم خواهم بود.

روستایی چو خر برفت از دست / گفت ای نابکار صبرم هست

وقتی روستایی دید خر از دستش گریخته است، گفت: ای بدکار، من شکیبا هستم و در پی تو خواهم آمد.

پس بخواهی به وقت جو گفتن / که خری بد ز پایگه رفتن

آنگاه، هنگام درخواست جو، خواهی فهمید که خر بدی از جایگاه خود گریخته است و گرفتار خواهی شد.

به مزاحت نگفتم این گفتار / هزل بگذار و جد از او بردار

این سخن را برای شوخی نگفتم؛ شوخی را کنار بگذار و از آن پند جدی بگیر.

همچنین مرد جاهل سرمست / روز درماندگی بخاید دست

انسان نادان و مغرور نیز مانند آن خر، سرانجام در روز درماندگی از کرده خود پشیمان می‌شود و دست به دندان می‌گزد.

ندهند آنچه قیمتش ندهی / نشود کاسه ی پر ز دیگ تهی

چیزی را که بهایش را نپردازی به تو نمی‌دهند؛ همان‌گونه که کاسه‌ای از دیگی خالی پر نمی‌شود.

پیام و مفهوم اصلی

پیام اصلی شعر، نکوهش خودفریبی و شادیِ شتاب‌زده از رهایی ظاهری است؛ خر پس از گریختن از روستا و رها شدن از بار و بند، گمان می‌کند به آزادی و آسایش کامل رسیده است، اما این سرخوشی بدون شناخت واقعیت و آینده، ساده‌لوحانه و ناپایدار است. سعدی از این حکایت می‌آموزد که انسان نباید تنها با گسستن از محدودیت‌های پیشین، خود را خوشبخت بداند، بلکه باید پیامدها و دشواری‌های راه آزادی را نیز بسنجد.

‫«این نوشته به کمک هوش مصنوعی تدوین و پس از بازنگری اعضای تحریریه ی سایت، جهت انتشار تأیید شده است.»

دیدگاهتان را بنویسید

😊
🌸🌹🌺🌻🌷🌼💐🥀😒😡😠😤😊😂❤️👍🔥🎉😍🤔😢🙏😎🥳😅🤗😴🤩😭😱💔✨💯👏🙌💪🌟💖💙💚🧡💜🤍🖤