خبرت خرابتر کرد جراحت جدایی

معنی بیت‌های شعر

خبرت خرابتر کرد جراحت جدایی / چو خیال آب روشن که به تشنگان نمایی

خبر و یاد تو زخم جدایی را دردناک‌تر کرد؛ مانند نشان دادن خیال آب زلال به تشنه‌ای که فقط عطش او را بیشتر می‌کند.

تو چه ارمغانی آری که به دوستان فرستی / چه از این به ارمغانی که تو خویشتن بیایی

چه هدیه‌ای می‌توانی برای دوستانت بیاوری که از آمدن خودت بهتر باشد؟ هیچ ارمغانی برای من ارزشمندتر از این نیست که خودت نزد من بیایی.

بشدی و دل ببردی و به دست غم سپردی / شب و روز در خیالی و ندانمت کجایی

رفتی و دل مرا با خود بردی و به غم سپردی؛ شب و روز در اندیشه و خیال تو هستم، اما نمی‌دانم کجایی.

دل خویش را بگفتم چو تو دوست می‌گرفتم / نه عجب که خوبرویان بکنند بی‌وفایی

وقتی تو را به دوستی برگزیدم، به دل خود گفتم که جای شگفتی نیست اگر زیبارویان بی‌وفایی کنند.

تو جفای خود بکردی و نه من نمی‌توانم / که جفا کنم ولیکن نه تو لایق جفایی

تو در حق من ستم کردی، اما من نمی‌توانم در پاسخ به تو ستم کنم؛ زیرا تو سزاوار جفا و بدرفتاری نیستی.

چه کنند اگر تحمل نکنند زیردستان / تو هر آن ستم که خواهی بکنی که پادشایی

زیردستان چه چاره‌ای دارند جز این‌که ستم را تحمل کنند؟ تو چون پادشاهی، هر ستمی را که بخواهی می‌توانی روا داری.

سخنی که با تو دارم به نسیم صبح گفتم / دگری نمی‌شناسم تو ببر که آشنایی

راز و سخنی را که با تو داشتم به نسیم صبح گفتم؛ چون پیام‌رسان دیگری نمی‌شناسم، تو که با من آشنایی، آن را به محبوبم برسان.

من از آن گذشتم ای یار که بشنوم نصیحت / برو ای فقیه و با ما مفروش پارسایی

ای یار، من دیگر از شنیدن پند و اندرز گذشته‌ام؛ ای فقیه، برو و زهد و پرهیزکاری خود را به رخ ما نکش و بر ما نفروش.

تو که گفته‌ای تأمل نکنم جمال خوبان / بکنـی اگر چو سعدی نظری بیازمایی

تو مرا از نگریستن به زیبایی خوبرویان بازمی‌داری؛ اگر خود مانند سعدی نگاهی بیازمایی و زیبایی آنان را ببینی، چنین سخنی نخواهی گفت.

در چشم بامدادان به بهشت برگشودن / نه چنان لطیف باشد که به دوست برگشایی

صبحگاهان چشم گشودن و دیدن بهشت، به اندازه‌ی گشودن چشم و دیدن روی دوست دل‌انگیز و لطیف نیست.