چه روی است آن که دیدارش ببرد از من شکیبایی

معنی بیت‌های شعر

چه روی است آن که دیدارش ببرد از من شکیبایی / گواهی می‌دهد صورت بر اخلاقش به زیبایی

چه چهره‌ای است که دیدنش صبر و آرامش را از من می‌گیرد؟ آن صورت و ظاهر، به زیبایی بر خوی و اخلاق نیکوی او گواهی می‌دهد.

نگارینا به هر تندی که می‌خواهی جوابم ده / اگر تلخ اتفاق افتد به شیرینی بیندایی

ای نگار زیبا، با هر تندی و درشتی که می‌خواهی پاسخم را بده؛ اگر آن پاسخ تلخ از کار درآمد، آن را به شیرینی برگردان و شیرین کن.

دگر چون ناشکیبایی ببینم صادقش خوانم / که من در نفس خویش از تو نمی‌بینم شکیبایی

از این پس هر بی‌صبری را ببینم، او را راستگو و صادق می‌خوانم؛ زیرا من در دل و جان خود نیز از تو هیچ شکیبایی نمی‌بینم.

از این پس عیب شیدایان نخواهم کرد و مسکینان / که دانشمند از این صورت بر آرد سر به شیدایی

از این پس عیب عاشقان شیدا و بی‌نوا را نخواهم گرفت؛ چون دانشمند نیز از دیدن این چهره، سر از شیدایی و عاشقی برمی‌آورد.

چنانم در دلی حاضر که جان در جسم و خون در رگ / فراموشم نه‌ای وقتی که دیگر وقت یاد آیی

تو چنان در دل من حاضر و آشکاری که گویی جان در تن و خون در رگ؛ آن‌چنان که هرگز فراموشم نمی‌شوی، حتی هنگامی که وقت یاد کردن تو فرا می‌رسد.

شبی خوش هر که می‌خواهد که با جانان به روز آرد / بسی شب روز گرداند به تاریکی و تنهایی

هر کس می‌خواهد شبی خوش را با جانان تا صبح به روز رساند، باید بسیاری از شب‌ها را در تاریکی و تنهایی به روز برساند و بی‌خوابی و انتظار بکشد.

بیار ای لعبت ساقی بگو ای کودک مطرب / که صوفی در سماع آمد دوتایی کرد یکتایی

ای ساقیِ دلبر، باده بیاور و ای مطربِ جوان، بگو و بنواز؛ زیرا صوفی در سماع و وجد آمد و دوگانگی را به یگانگی تبدیل کرد.

سخن پیدا بود سعدی که حدش تا کجا باشد / زبان درکش که منظورت ندارد حد زیبایی

ای سعدی، سخن روشن و آشکار است که حد و مرزش تا کجاست؛ زبان را درکش و خاموش شو، زیرا معشوق و مقصود تو حد و پایانی برای زیبایی ندارد.