گر درون سوخته‌ای با تو برآرد نفسی

معنی بیت‌های شعر

گر درون سوخته‌ای با تو برآرد نفسی / چه تفاوت کند اندر شکرستان مگسی

اگر دل‌سوخته‌ای با تو هم‌سخن شود و آهی از دل برآورد، سخن او در میان شیرینی‌ها و نعمت‌های دنیا همچون مگسی در باغی از شکر، چه تأثیری خواهد داشت؟

ای که انصاف دل سوختگان می‌ندهی / خود چنین روی نبایست نمودن به کسی

ای کسی که دربارهٔ دل‌سوختگان و عاشقان دادگری نمی‌کنی، شایسته نیست خود با هیچ‌کس چنین رفتار کنی.

روزی اندر قدمت افتم و گر سر برود / به ز من در سر این واقعه رفتند بسی

روزی به پای تو خواهم افتاد، حتی اگر در این راه جانم را از دست بدهم؛ زیرا پیش از من نیز بسیاری در راه عشق تو جان باخته‌اند.

دامن دوست به دنیا نتوان داد از دست / حیف باشد که دهی دامن گوهر به خسی

نباید دامان دوست و محبوب را به خاطر دنیا رها کرد؛ افسوس است که گوهر گران‌بهایی را به خسی ناچیز ببخشی.

تا به امروز مرا در سخن این سوز نبود / که گرفتار نبودم به کمند هوسی

تا امروز سخنانم چنین سوز و تأثیری نداشت، زیرا پیش از این گرفتار دام هیچ عشق و هوسی نشده بودم.

چون سراییدن بلبل که خوش آید بر شاخ / لیکن آن سوز ندارد که بود در قفسی

سخن گفتن من مانند آواز بلبل بر شاخه دلنشین است، اما آن سوز و دردِ آواز بلبلِ گرفتار در قفس را ندارد.

سعدیا گر ز دل آتش به قلم در نزدی / پس چرا دود به سر می‌رودش هر نفسی

ای سعدی، اگر آتش دل خود را در قلمت نریخته‌ای، پس چرا قلمت با هر نفس دود و آه برمی‌آورد و از آن اندوه و سوز آشکار می‌شود؟