عمرها در پی مقصود به جان گردیدیم

معنی بیت‌های شعر

عمرها در پی مقصود به جان گردیدیم
دوست در خانه و ما گرد جهان گردیدیم

سال‌های بسیار با رنج و کوشش در جست‌وجوی مقصود خود بودیم، در حالی که یار در خانه و نزدیک ما بود و ما بیهوده در جهان به دنبالش می‌گشتیم.

خود سراپرده قدرش ز مکان بیرون بود
آن که ما در طلبش جمله مکان گردیدیم

جایگاه و ارزش او فراتر از هر مکان و محدوده‌ای بود؛ همان کسی که ما برای یافتنش همه‌جا را جست‌وجو کردیم.

همچو بلبل همه شب نعره زنان تا خورشید
روی بنمود چو خفاش نهان گردیدیم

تمام شب تا طلوع خورشید مانند بلبل از شوق و عشق فریاد می‌زدیم؛ اما وقتی یار چهره نمود، از شدت شرم و حیرت مانند خفاش پنهان شدیم.

گفته بودیم به خوبان که نباید نگریست
دل ببردند و ضرورت نگران گردیدیم

به خود و دیگران گفته بودیم که نباید به زیبارویان نگاه کرد؛ اما آنان دل ما را ربودند و ناچار پیوسته به آنان چشم دوختیم.

صفت یوسف نادیده بیان می‌کردند
با میان آمد و بی نام و نشان گردیدیم

پیش از دیدن یار، وصف زیبایی او را مانند یوسف می‌شنیدیم؛ اما وقتی خود او در میان ما ظاهر شد، از خود بی‌خود و بی‌نام‌ونشان شدیم.

رفته بودیم به خلوت که دگر می نخوریم
ساقیا باده بده کز سر آن گردیدیم

به خلوت رفته بودیم تا دیگر شراب ننوشیم، اما ای ساقی، شراب بیاور که از این تصمیم منصرف شده‌ایم.

تا همه شهر بیایند و ببینند که ما
پیر بودیم و دگرباره جوان گردیدیم

بگذار همه مردم شهر بیایند و ببینند که ما، با وجود پیری، دوباره به برکت عشق جوان شده‌ایم.

سعدیا لشکر خوبان به شکار دل ما
گو میایید که ما صید فلان گردیدیم

ای سعدی، به سپاه زیبارویان بگو برای شکار دل ما بیایند؛ زیرا ما پیش از این گرفتار و شکار آن یار شده‌ایم.