بگذشت و چه گویم که چه بر من بگذشت

سعدی-رباعی شماره 36
بگذشت و چه گویم که چه بر من بگذشت
سیلاب محبتم ز دامن بگذشت
دستی به دلم فرو کن ای یار عزیز
تا تیر ببینی که ز جوشن بگذشت
معنی بیتهای شعر
بگذشت و چه گویم که چه بر من بگذشت / سیلاب محبتم ز دامن بگذشت
زمان گذشت و نمیدانم از آنچه بر من گذشت چه بگویم؛ سیلاب عشق و محبت من نیز از دامانم گذشت و همهجا را فراگرفت.
دستی به دلم فرو کن ای یار عزیز / تا تیر ببینی که ز جوشن بگذشت
ای یار عزیز، دستی در دل من فرو ببر تا ببینی تیر عشق چگونه از زره و جوشن گذشته و به قلبم رسیده است.
تفسیر کلی
شاعر از گذشتن معشوق و تأثیر عمیق این جدایی بر دل خود سخن میگوید؛ گویی سیلاب محبت، سراسر وجودش را فراگرفته و از دامان اختیارش گذشته است. او از یار میخواهد با دستگذاشتن بر دلش، آثار این رنج و عشق را مشاهده کند. تیر عشق چنان در جان او نفوذ کرده که از زره و جوشن نیز عبور کرده است؛ یعنی هیچ دفاع و پناهی در برابر نیروی عشق کارساز نیست. این رباعی تصویری از عشق نافذ، درد فراق و ناتوانی عاشق در پنهانکردن زخمهای درونی خویش ارائه میدهد.




بگذشت و چه بر من گذشت