یرلیغ ده ای خسرو خوبان جهان

سعدی-رباعی شماره 158
یرلیغ ده ای خسرو خوبان جهان
تا پیش قدت چنگ زند سرو روان
تا کی برم از دست جفای تو قلان
نی شرع محمد است نی یاسه ی خان
معنی بیتهای شعر
یرلیغ ده ای خسرو خوبان جهان / تا پیش قدت چنگ زند سرو روان
ای پادشاه خوبان جهان، فرمانی صادر کن تا سروِ روان در برابر قامت بلند و زیبای تو سر فرود آورد و با آن برابری کند.
تا کی برم از دست جفای تو قلان / نی شرع محمد است نی یاسه ی خان
تا کی باید ستم و بیداد تو را تحمل کنم؟ این رفتار نه مطابق شریعت محمد است و نه با قانون و آیین خان سازگار.
«»
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی با خطاب به خسروِ خوبان، از معشوق میخواهد اجازه دهد حتی سروِ روان نیز در برابر قامت او سر فرود آورد. او شکوه میکند که تا چه زمانی باید رنج و ستم معشوق را تحمل کند و از بیمهری او در عذاب باشد. در پایان، این جفاکاری را ناسازگار با آیین جوانمردی و اصول شرع و حکومت میداند. فضای شعر آمیزهای از ستایش زیبایی معشوق، شکایت عاشقانه و اعتراض به بیوفایی اوست.



