از هر چه به جز مِی است کوتاهی به


خیام-رباعی شماره 153
از هر چه به جز مِی است کوتاهی به
می هم ز کف بتان خرگاهی به
مستی و قلندری و گمراهی به
یک جرعه ی می ز ماه تا ماهی به
معنی بیتهای شعر
از هر چه به جز مِی است کوتاهی به
می هم ز کف بتان خرگاهی به
مستی و قلندری و گمراهی به
یک جرعه ی می ز ماه تا ماهی به
از هر چیزی جز شراب، پرهیز و کوتاهآمدن بهتر است؛ و حتی شرابی که از دست زیبارویان چادرنشین گرفته شود، نیکوتر است. مستی، آزادگیِ قلندرانه و حتی گمراهی بهتر است؛ و یک جرعه شراب از همهٔ جهان، از ماه تا ماهی، ارزشمندتر و خوشتر است.
تفسیر کلی
این رباعی با زبانی طنزآمیز و رندانه، دلکندن از هر چیزی جز شادی و بهرهمندی از لحظهٔ اکنون را توصیه میکند. «می» در شعر میتواند هم شراب واقعی و هم نمادی از شور زندگی، آزادی و رهایی از قیدهای ظاهری باشد. شاعر حتی مستی، قلندری و گمراهی را، در برابر زندگی خشک و بیحاصل، خوشتر و پذیرفتنیتر میداند. تکرار واژهٔ «به» بر ترجیح لذت، بیپیرایگی و تجربهٔ مستقیم زندگی بر اندیشههای دستوپاگیر تأکید میکند.



