ورود / عضویت



نظر کردم به چشم رای و تدبیر همراه با معنی و تفسیر

نظر کردم به چشم رای و تدبیر — (همراه با معنی و تفسیر)

نظر کردم به چشم رای و تدبیر



سعدی-قطعه شماره 233

 

نظر کردم به چشم رای و تدبیر

ندیدم به ز خاموشی خصالی

نگویم لب ببند و دیده بردوز

ولیکن هر مقامی را مقالی

زمانی درس علم و بحث تنزیل

که باشد نفس انسان را کمالی

زمانی شعر و شطرنج و حکایت

که خاطر را بود دفع ملالی

خدای است آن که ذات بی‌نظیرش

نگردد هرگز از حالی به حالی

 

معنی بیت‌های شعر

نظر کردم به چشم رای و تدبیر / ندیدم به ز خاموشی خصالی

با دقت و دوراندیشی نگریستم، اما هیچ خصلتی را بهتر و شایسته‌تر از خاموشی نیافتم.

نگویم لب ببند و دیده بردوز / ولیکن هر مقامی را مقالی

نمی‌گویم همیشه خاموش باش و چشم بر همه چیز ببند؛ اما برای هر جایگاه و موقعیتی، سخن و گفتار مناسب خود آن لازم است.

زمانی درس علم و بحث تنزیل / که باشد نفس انسان را کمالی

گاه باید به آموختن دانش و بحث دربارهٔ قرآن پرداخت، زیرا این کار موجب کمال روح و شخصیت انسان می‌شود.

زمانی شعر و شطرنج و حکایت / که خاطر را بود دفع ملالی

و گاه باید به شعر، شطرنج و داستان‌گویی پرداخت تا دل و ذهن از خستگی و ملال رهایی یابد.

خدای است آن که ذات بی‌نظیرش / نگردد هرگز از حالی به حالی

خداوند دارای ذاتی بی‌همتاست و ذات او هرگز دستخوش دگرگونی و تغییر نمی‌شود.

پیام و مفهوم اصلی

پیام اصلی شعر بر رعایت اعتدال و تناسب در گفتار و رفتار تأکید دارد؛ سعدی خاموشی مطلق را پسندیده نمی‌داند، بلکه سفارش می‌کند انسان در هر موقعیت سخن شایسته و متناسب با آن مقام بگوید. گاهی باید به دانش‌آموزی و بحث علمی پرداخت تا جان و خرد کمال یابد و گاهی نیز شعر، بازی و حکایت را برگزید تا اندوه و ملال از خاطر دور شود؛ بنابراین، زندگی متعادل و بهره‌گیری درست از هر چیز در جای مناسب، مایه کمال و آرامش انسان است.

‫«این مطلب به کمک هوش مصنوعی تدوین و پس از بازنگری اعضای تحریریه سایت، جهت انتشار تأیید شده است.»

دیدگاهتان را بنویسید

😊
🌸🌹🌺🌻🌷🌼💐🥀😒😡😠😤😊😂❤️👍🔥🎉😍🤔😢🙏😎🥳😅🤗😴🤩😭😱💔✨💯👏🙌💪🌟💖💙💚🧡💜🤍🖤