دوش در سلک صحبتی بودم

سعدی-قطعه شماره 229
دوش در سلک صحبتی بودم
گوش و چشمم به مطرب و ساقی
پایمال معاشرت کردم
هر چه سالوس بود و زراقی
گفتم ای دل قرار گیر اکنون
که همین بود حد مشتاقی
دیگر از بامداد میبینم
طلب نفس همچنان باقی
معنی بیتهای شعر
دوش در سلک صحبتی بودم / گوش و چشمم به مطرب و ساقی
دیشب در جمع و محفل دوستان بودم و تمام توجه و حواسم به نوازنده و ساقی معطوف بود.
پایمال معاشرت کردم / هر چه سالوس بود و زراقی
در معاشرت و همنشینی، همه ریاکاران و فریبکاران را لگدمال و بیاعتبار کردم.
گفتم ای دل قرار گیر اکنون / که همین بود حد مشتاقی
به دل خود گفتم اکنون آرام بگیر، زیرا شوق و دلدادگی بیش از این اندازه نیست.
دیگر از بامداد میبینم / طلب نفس همچنان باقی
اکنون از صبحگاه درمییابم که هنوز میل و خواهش نفس در وجودم باقی است.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که خوشیهای زودگذرِ مجالس باده و معاشرت با مردمان ریاکار و فریبکار، هرچند دل را برای لحظهای سرگرم کند، پاسخگوی طلب و تشنگی عمیق انسان نیست؛ زیرا پس از پایان این لذتها، میل و نیاز درونی همچنان باقی میماند. سعدی با نگاهی انتقادی به سالوس و زراقیِ اهل معاشرت، ناپایداری لذتهای دنیوی و بیقراری همیشگی دلِ مشتاق را نشان میدهد.



