عشق جانان در جهان هرگز نبودی کاشکی

معنی بیت‌های شعر

عشق جانان در جهان هرگز نبودی کاشکی
یا چو بود اندر دلم کمتر فزودی کاشکی

ای کاش عشقِ یار هرگز در جهان وجود نداشت، یا اگر وجود داشت، در دل من کمتر می‌شد و شدت نمی‌گرفت.

آزمودم درد و داغ عشق باری صد هزار
همچو من معشوقه یک ره آزمودی کاشکی

من درد و سوز عشق را بارها و بارها تجربه کرده‌ام؛ ای کاش معشوق نیز فقط یک‌بار مانند من رنج عشق را می‌آزمود.

نغنویدم زان خیالش را نمی‌بینم به خواب
دیده گریان من یک شب غنودی کاشکی

از اندوه آن یار خوابم نمی‌برد و حتی خیال او را در خواب نمی‌بینم؛ ای کاش چشم گریان من فقط یک شب آرام می‌گرفت.

از چه ننماید به من دیدار خویش آن دلفروز
راضیم راضی چنان روی ار نمودی کاشکی

آن یارِ دل‌افروز چرا چهره‌اش را به من نشان نمی‌دهد؟ اگر فقط روی خود را به من می‌نمود، راضی و خشنود می‌شدم.

هر زمان گویم ز داغ عشق و تیمار فراق
دل ربود از من نگارم جان ربودی کاشکی

هرگاه از سوز عشق و رنج دوری سخن می‌گویم، می‌بینم که یارم دل مرا ربوده است؛ ای کاش جانم را نیز از من می‌گرفت.

ناله‌های زار من شاید که گر کس نشنود
لابه‌های زار من یک شب شنودی کاشکی

شاید کسی ناله‌های اندوهناک مرا نشنود؛ ای کاش معشوق دست‌کم یک شب زاری و التماس مرا می‌شنید.

سعدی از جان می‌خورد سوگند و می‌گوید به دل
وعده‌هایش را وفا باری نمودی کاشکی

سعدی به جان خود سوگند می‌خورد و با دل خویش می‌گوید: ای کاش یار دست‌کم یک‌بار به وعده‌هایش وفا می‌کرد.