به خرمی و به خیر آمدی و آزادی

سعدی-سایر اشعار
شماره 34
به خرمی و به خیر آمدی و آزادی
که از صروف زمان در امان حق بادی
به اتفاق همایون و طلعت میمون
دری ز شادی بر روی خلق بگشادی
به هر مُقام که پای مبارکت برسد
زمانه را نرسد دست جور و بیدادی
بزرگ پیش خداوند بندهای باشد
که بندگان خدایش کنند آزادی
بهشت گرچه پرآسایش است و ناز و نعیم
جز آن متاع نیابی که خود فرستادی
تو را سلامت دنیا و آخرت باشد
که بیخ خیر نشاندی و داد حق دادی
دعای زندهدلانت بلا بگرداند
غم رعیت و درویش بردهد شادی
خدای عزّوجل از تو بنده خشنود است
وز آن پدر که تو فرزند پرهنر زادی
ملوک روی زمین بر سواد منشورت
نهاده سر چو قلم بر بیاض بغدادی
معنی بیتهای شعر
به خرمی و به خیر آمدی و آزادی / که از صروف زمان در امان حق بادی
با شادی و نیکی آمدی و آزاد و رهایی؛ خداوند تو را از گردشهای روزگار در امان بدارد.
به اتفاق همایون و طلعت میمون / دری ز شادی بر روی خلق بگشادی
با همراهی مبارک و چهرهای فرخنده آمدی و درِ شادی را به روی مردم گشودی.
به هر مُقام که پای مبارکت برسد / زمانه را نرسد دست جور و بیدادی
هر جا که قدم مبارکت برسد، روزگار نمیتواند بر مردم ستم و بیداد کند.
بزرگ پیش خداوند بندهای باشد / که بندگان خدایش کنند آزادی
در پیشگاه خداوند، آن بنده بزرگ و ارجمند است که بندگان خدا را آزاد کند.
بهشت گرچه پرآسایش است و ناز و نعیم / جز آن متاع نیابی که خود فرستادی
اگرچه بهشت سرشار از آسایش و نعمت است، در آنجا جز پاداش اعمالی که خود پیش فرستادهای، چیزی نخواهی یافت.
تو را سلامت دنیا و آخرت باشد / که بیخ خیر نشاندی و داد حق دادی
دنیا و آخرتت آباد و سالم باد، زیرا بنیاد نیکی نهادی و حق را ادا کردی.
دعای زندهدلانت بلا بگرداند / غم رعیت و درویش بردهد شادی
دعای مردم دلآگاه بلا را از تو دور میکند و شادی را جایگزین اندوه رعیت و درویشان میسازد.
خدای عزّوجل از تو بنده خشنود است / وز آن پدر که تو فرزند پرهنر زادی
خدای بزرگ از تو خشنود است و از پدرت نیز خشنود است که فرزندی هنرمند و شایسته چون تو پرورده است.
ملوک روی زمین بر سواد منشورت / نهاده سر چو قلم بر بیاض بغدادی
پادشاهان جهان در برابر فرمان و منشور تو، همچون قلم بر صفحهای سپید، سر فرود آوردهاند.
نتیجهگیری
این شعر سعدی سرشار از دعای خیر، شادی و آرزوی سعادت برای مخاطب است و بر رهایی از گزند زمانه، گشایش درهای شادی و جایگاه والای بنده نیکوکار نزد خداوند تأکید دارد.



