آرام دل خویش نجویم چه کنم

سعدی-رباعی شماره 144
آرام دل خویش نجویم چه کنم
وندر طلبش به سر نپویم چه کنم
گویند مرو که خون خود میریزی
مادام که در کمند اویم چه کنم
معنی بیتهای شعر
آرام دل خویش نجویم چه کنم / وندر طلبش به سر نپویم چه کنم
اگر آرامش دل خود را جستوجو نکنم، چه کنم؟ و اگر در راه یافتن آن، جان و سر خویش را فدا نکنم، چه چارهای دارم؟
گویند مرو که خون خود میریزی / مادام که در کمند اویم چه کنم
میگویند در این راه قدم نگذار، زیرا خون خود را میریزی؛ اما تا زمانی که گرفتار عشق او هستم، چه میتوانم بکنم؟
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی از عشقی سخن میگوید که آرامش دلش را در گروی یافتن معشوق میداند و از جستوجوی او نمیتواند دست بکشد. حتی اگر این راه به رنج، خطر و نابودی بینجامد، عشق چنان بر وجودش چیره شده است که گریزی از آن ندارد. هشدار دیگران درباره زیانهای عشق نیز در برابر کشش درونی و اسارت او در کمند معشوق بیاثر است. این شعر بیانگر شور عاشقانه، بیاختیاری در برابر عشق و ترجیح رنج وصالجویی بر آسودگیِ بیعشق است.



