خیزم که نماند بیش از این تدبیرم

سعدی-رباعی شماره 137
خیزم که نماند بیش از این تدبیرم
خصم ار همه شمشیر زند یا تیرم
گر دست دهد که آستینش گیرم
ورنه بروم بر آستانش میرم
معنی بیتهای شعر
خیزم که نماند بیش از این تدبیرم / خصم ار همه شمشیر زند یا تیرم
برمیخیزم، زیرا دیگر چاره و تدبیری برایم باقی نمانده است؛ حتی اگر دشمن با شمشیر یا تیر به من حمله کند.
گر دست دهد که آستینش گیرم / ورنه بروم بر آستانش میرم
اگر فرصت یابم، دامن او را میگیرم و به او متوسل میشوم؛ وگرنه به آستانش میروم و در راه او جان میدهم.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی از عزمی استوار و شوقی عمیق برای رسیدن به محبوب سخن میگوید و دیگر جایی برای درنگ و تدبیر نمیبیند. حتی اگر دشمن با شمشیر و تیر در برابر او بایستد، ارادهاش برای حرکت و پایداری سست نمیشود. او آرزو دارد به محبوب دست یابد و دامن او را بگیرد، اما اگر چنین امکانی فراهم نشود، با فروتنی بر آستانش جان میسپارد. این شعر آمیزهای از عشق، وفاداری، شجاعت و تسلیم عاشقانه در برابر معشوق است.



