تا چند حدیث پنج و چار ای ساقی


خیام-رباعی شماره 168
تا چند حدیث پنج و چار ای ساقی
مشکل چه یکی چه صد هزار ای ساقی
خاکیم همه چنگ بساز ای ساقی
بادیم همه باده بیار ای ساقی
معنی بیتهای شعر
تا چند حدیث پنج و چار ای ساقی / مشکل چه یکی چه صد هزار ای ساقی
ای ساقی، تا کی از حساب و شمارِ پنج و چهار سخن بگوییم؟ وقتی مسئله دشوار است، چه یکی باشد و چه صد هزار، تفاوتی ندارد.
خاکیم همه چنگ بساز ای ساقی / بادیم همه باده بیار ای ساقی
همهی ما از خاکیم؛ پس ای ساقی، چنگ بنواز و شادی کن. همهی ما همچون باد گذرا و ناپایداریم؛ پس شراب بیاور تا از فرصت کوتاه زندگی بهره ببریم.
تفسیر کلی
شاعر با خطاب به ساقی، از شمارش و پیچیدهگویی دربارهٔ امور جهان روی میگرداند و بر بیاهمیتی تفاوت میان اندک و بسیار تأکید میکند. انسان را خاکی و ناپایدار میداند که همچون ساز، آمادهٔ نواختن و گذر از صحنهٔ هستی است. تعبیر «بادیم همه» نیز به سبکبالی، بیثباتی و گذرا بودن زندگی اشاره دارد. در این میان، باده نماد شادی، رهایی از اندیشههای دشوار و بهرهبردن از لحظهٔ اکنون است.



