ثنا و حمد بیپایان خدا را

سعدی- سایر اشعار
شماره 1
ثنا و حمد بیپایان خدا را
که صنعش در وجود آورد ما را
الها قادرا پروردگارا
کریما منعما آمرزگارا
چه باشد پادشاه پادشاهان
اگر رحمت کنی مشتی گدا را
خداوندا تو ایمان و شهادت
عطا دادی به فضل خویش ما را
وز انعامت همیدون چشم داریم
که دیگر بازنستانی عطا را
از احسان خداوندی عجب نیست
اگر خط درکشی جرم و خطا را
خداوندا بدان تشریف عزّت
که دادی انبیا و اولیا را
بدان مردان میدان عبادت
که بشکستند شیطان و هوا را
به حق پارسایان کز در خویش
نیندازی من ناپارسا را
مسلمانان ز صدق آمین بگویید
که آمین تقویت باشد دعا را
خدایا هیچ درمانی و دفعی
ندانستیم شیطان و قضا را
چو از بی دولتی دور اوفتادیم
به نزدیکانِ حضرت بخش ما را
خدایا گر تو سعدی را برانی
شفیع آرد روان مصطفی را
محمد سید سادات عالم
چراغ و چشم جمله انبیا را
مقدمه و فضای کلی
این شعر با ستایش و سپاس بیپایان خداوند آغاز میشود و به آفرینش انسان به دست قدرت الهی اشاره دارد. فضای کلی آن نیایشی، معنوی و سرشار از فروتنی در برابر پروردگار است. شاعر با خطابهای پیدرپی، عظمت و توانایی خداوند را یادآور میشود.
معنی بیتهای شعر
ثنا و حمد بیپایان خدا را / که صنعش در وجود آورد ما را
ستایش و سپاس بیپایان خداوند را که با آفرینش خویش، ما را به وجود آورد.
الها قادرا پروردگارا / کریما منعما آمرزگارا
ای خدای بزرگ، توانا و پروردگار ما؛ ای بخشنده، نعمتدهنده و آمرزنده.
چه باشد پادشاه پادشاهان / اگر رحمت کنی مشتی گدا را
ای پادشاه پادشاهان، اگر بر گروهی نیازمند و بیچیز رحم کنی، چه زیانی دارد؟
خداوندا تو ایمان و شهادت / عطا دادی به فضل خویش ما را
خداوندا، تو از فضل و بخشش خود ایمان و گواهی بر یگانگیات را به ما عطا کردی.
وز انعامت همیدون چشم داریم / که دیگر بازنستانی عطا را
همواره به نعمت و بخشش تو امید داریم و آرزو میکنیم آنچه عطا کردهای، از ما باز نگیری.
از احسان خداوندی عجب نیست / اگر خط درکشی جرم و خطا را
اگر خداوند از روی بخشش و نیکوکاری، گناهان و خطاهای ما را نادیده بگیرد، جای شگفتی نیست.
خداوندا بدان تشریف عزّت / که دادی انبیا و اولیا را
خداوندا، به حرمت و بزرگواری آن مقامی که به پیامبران و اولیای خود بخشیدی، به ما نیز رحم کن.
بدان مردان میدان عبادت / که بشکستند شیطان و هوا را
به حرمت آن مردانِ عرصه عبادت که بر شیطان و خواهشهای نفسانی غلبه کردند.
به حق پارسایان کز در خویش / نیندازی من ناپارسا را
به حق پرهیزکاران، مرا که پارسا نیستم از آستان خود دور مکن.
مسلمانان ز صدق آمین بگویید / که آمین تقویت باشد دعا را
ای مسلمانان، از روی اخلاص آمین بگویید؛ زیرا آمین گفتن، دعا را نیرومند و استوار میکند.
خدایا هیچ درمانی و دفعی / ندانستیم شیطان و قضا را
خداوندا، ما هیچ چاره و راه گریزی در برابر شیطان و تقدیر نیافتیم.
چو از بی دولتی دور اوفتادیم / به نزدیکانِ حضرت بخش ما را
اکنون که بر اثر بدبختی از سعادت دور افتادهایم، ما را به نزدیکان درگاه خود بپیوند.
خدایا گر تو سعدی را برانی / شفیع آرد روان مصطفی را
خداوندا، اگر سعدی را از درگاه خود برانی، روح پاک پیامبر مصطفی را برای شفاعت او خواهد آورد.
محمد سید سادات عالم / چراغ و چشم جمله انبیا را
محمد، سرور و بزرگِ همه بزرگان جهان و چراغ و دیده همه پیامبران است.
نتیجهگیری
این شعر با ستایش خداوند، بر آفرینندگی، بخشندگی و رحمت بیپایان او تأکید دارد و انسان را نیازمند لطف و آمرزش الهی میداند.



