امروز که دستگاه داری و توان

سعدی-رباعی شماره 159
امروز که دستگاه داری و توان
بیخی که بر سعادت آرد بنشان
پیش از تو از آنِ دگری بود جهان
بعد از تو از آنِ دگری باشد هان
معنی بیتهای شعر
امروز که دستگاه داری و توان / بیخی که بر سعادت آرد بنشان
اکنون که توانایی و امکانات زندگی را در اختیار داری، نهالی بکار که برایت خوشبختی و سعادت به بار آورد.
پیش از تو از آنِ دگری بود جهان / بعد از تو از آنِ دگری باشد هان
پیش از تو این جهان در اختیار دیگری بوده است و پس از تو نیز به دیگری خواهد رسید؛ پس به ماندگار نبودن دنیا آگاه باش.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی ناپایداری قدرت و جهان را یادآور میشود و انسان را از دلبستگی افراطی به دارایی و تواناییهای امروز برحذر میدارد. او سفارش میکند که تا زمانی که امکان و قدرت در اختیار انسان است، با نیکوکاری و بخشندگی زمینهٔ سعادت خود و دیگران را فراهم کند. جهان پیش از ما در اختیار دیگران بوده و پس از ما نیز به دیگران خواهد رسید، پس مالکیت و اقتدار ما موقتی است. پیام اصلی شعر، بهرهگیری درست از فرصت زندگی و بر جای گذاشتن نام نیک پیش از فرارسیدن زوال است.



