خود را به مقام شیر میدانستم

سعدی-رباعی شماره 131
خود را به مقام شیر میدانستم
چون خصم آمد به روبهی مانستم
گفتم من و صبر اگر بود روز فراق
چون واقعه افتاد بنتوانستم
معنی بیتهای شعر
خود را به مقام شیر میدانستم / چون خصم آمد به روبهی مانستم
خود را نیرومند و شجاعی چون شیر میپنداشتم، اما هنگامی که دشمن پدیدار شد، مانند روباهی ناتوان و ترسو گردیدم.
گفتم من و صبر اگر بود روز فراق / چون واقعه افتاد بنتوانستم
پیش از جدایی میگفتم من و شکیبایی از عهدهٔ این روز برمیآییم، اما وقتی حادثهٔ فراق رخ داد، نتوانستم آن را تحمل کنم.
تفسیر کلی
شاعر در این رباعی به ناتوانی انسان در برابر آزمونهای واقعی زندگی اشاره میکند. او پیش از رویارویی با دشمن، خود را همچون شیر نیرومند میپنداشت، اما هنگام مواجهه دریافت که در عمل به روباهی درمانده میماند. همچنین ادعا میکرد در روز فراق با صبر و شکیبایی کنار خواهد آمد، ولی هنگامی که جدایی فرا رسید، توان تحمل آن را از دست داد. شعر با بیانی صادقانه، فاصله میان تصور انسان از تواناییهای خویش و واکنش واقعی او در لحظهٔ بحران را نشان میدهد.



