همسایه که میل طبع بینی سویش

سعدی-رباعی شماره 125
همسایه که میل طبع بینی سویش
فردوس برین بود سرا در کویش
وآن را که نخواهی که ببینی رویش
دوزخ باشد بهشت در پهلویش
معنی بیتهای شعر
همسایه که میل طبع بینی سویش / فردوس برین بود سرا در کویش
کسی که میبینی به او میل و رغبت داری، خانهاش در نزدیکی خود بهشت برین است.
وآن را که نخواهی که ببینی رویش / دوزخ باشد بهشت در پهلویش
اما کسی را که نمیخواهی حتی چهرهاش را ببینی، حضورش چنان ناخوشایند است که بهشتِ کنار او نیز برایت مانند دوزخ خواهد بود.
تفسیر کلی
سعدی در این رباعی تأثیر نیرومند میل و نفرت انسان را بر ادراک او از جهان بیان میکند. اگر کسی را دوست داشته باشیم، خانه و حضور او برایمان همچون فردوس برین دلپذیر و آرامشبخش است. اما در برابر کسی که از دیدنش گریزانیم، حتی زیباترین مکانها نیز رنگ دوزخ میگیرند. بنابراین، ارزش و زیبایی محیطها در نگاه سعدی تا حد زیادی از احساس ما نسبت به آدمهای حاضر در آنها سرچشمه میگیرد.



