میخور که فلک بهر هلاک من و تو


خیام-رباعی شماره 152
میخور که فلک بهر هلاک من و تو
قصدی دارد به جان پاک من و تو
در سبزه نشین و میِ روشن میخور
کاین سبزه بسی دمد ز خاک من و تو
معنی بیتهای شعر
میخور که فلک بهر هلاک من و تو / قصدی دارد به جان پاک من و تو
مینوش، زیرا آسمان برای نابودی من و تو نقشهای دارد و قصد جان پاک ما را کرده است.
در سبزه نشین و میِ روشن میخور / کاین سبزه بسی دمد ز خاک من و تو
در میان سبزه بنشین و شراب شفاف بنوش؛ زیرا این سبزه بارها از خاکِ بدن من و تو خواهد رویید.
تفسیر کلی
خیام در این رباعی با اشاره به ناپایداری جهان و مرگ، از دشمنی ویرانگرِ فلک با انسان سخن میگوید. او نوشیدن می و نشستن در سبزهزار را نماد بهرهبردن از لحظهٔ حاضر و شادیهای کوتاه زندگی میداند. تصویر روییدن سبزه از خاک انسان، چرخهٔ بازگشت آدمی به طبیعت و بیاعتباری غرور و آرزوهای دنیوی را نشان میدهد. در مجموع، شعر دعوتی است به زیستن در اکنون، پیش از آنکه مرگ فرصت زندگی و لذت را از انسان بگیرد.



