عید نوروز و اول سال است

ایرج میرزا – مثنوی شماره 19
نوروز کودکان
عید نوروز و اول سال است
روزِ عیش نشاط اطفال است
همه آن روز رخت نو پوشند
چای و شربت به خوش دلی نوشند
پسرِ خوب روزِ عید اندر
رود اول به خدمت مادر
دست بر گردنش کند چون طوق
سر و دستش ببوسد از سر شوق
گوید این عید تو مبارک باد
صد چنین سال نو ببینی شاد
بعد آید به دست بوس پدر
بوسه بخشد پدر به روی پسر
پسر بد چو روز عید شود
از همه چیز ناامید شود
نه پدر دوست داردش نه عمو
نه کس عیدی آوَرَد بر او
عیدی آن روز حق پسر است
که نجیب و شریف و باهنر است
معنی بیتهای شعر
عید نوروز و اول سال است / روزِ عیش نشاط اطفال است
نوروز و آغاز سال، روز شادی و خوشگذرانی کودکان است.
همه آن روز رخت نو پوشند / چای و شربت به خوش دلی نوشند
کودکان در آن روز لباس نو میپوشند و با شادی چای و شربت مینوشند.
پسرِ خوب روزِ عید اندر / رود اول به خدمت مادر
پسر خوب در روز عید، پیش از هر کاری نزد مادرش میرود و به او احترام میگذارد.
دست بر گردنش کند چون طوق / سر و دستش ببوسد از سر شوق
با محبت گردن مادر را در آغوش میگیرد و از روی شوق سر و دست او را میبوسد.
گوید این عید تو مبارک باد / صد چنین سال نو ببینی شاد
به مادر میگوید: عیدت مبارک باشد و امیدوارم صد سال نو مانند این سال را با شادی ببینی.
بعد آید به دست بوس پدر / بوسه بخشد پدر به روی پسر
سپس برای بوسیدن دست پدر میرود و پدر نیز صورت پسرش را میبوسد.
پسر بد چو روز عید شود / از همه چیز ناامید شود
اما وقتی روز عید فرا میرسد، پسر بد از همه چیز ناامید میشود.
نه پدر دوست داردش نه عمو / نه کس عیدی آوَرَد بر او
زیرا نه پدر و نه عمویش او را دوست دارند و هیچکس برایش عیدی نمیآورد.
عیدی آن روز حق پسر است / که نجیب و شریف و باهنر است
عیدی گرفتن در آن روز حق پسری است که نجیب، شریف و هنرمند باشد.
تفسیر کلی
این شعر نوروز را از نگاه کودکان، روزی سرشار از شادی، تازگی و نشاط معرفی میکند. پوشیدن لباس نو و نوشیدن چای و شربت، جلوهای از رسمهای شیرین و فضای دلنشین عید است. شاعر در کنار توصیف شادیهای نوروزی، بر اهمیت احترام و محبت به مادر تأکید میورزد و کودک خوب را کسی میداند که با شوق به دیدار مادر میرود. در مجموع، شعر پیوند میان شادیهای عید، تربیت اخلاقی و سپاسگزاری از والدین را به زبانی ساده و صمیمی بیان میکند.



