قیمت عمر اگر بداند مرد

سعدی-مثنوی شماره 29
قیمت عمر اگر بداند مرد
بس بگرید بر آنچه ضایع کرد
طفل را سیبکی دهند به نقش
بستانند از او نگین بدخش
جوهری را که این بصیرت هست
ندهد بیبهای خویش از دست
پند سعدی به دل شنو نه به گوش
مزد خواهی به کار کردن کوش
معنی بیتهای شعر
قیمت عمر اگر بداند مرد / بس بگرید بر آنچه ضایع کرد
اگر انسان ارزش عمر خود را بداند، بر زمانی که بیهوده از دست داده است بسیار گریه و افسوس میخورد.
طفل را سیبکی دهند به نقش / بستانند از او نگین بدخش
اگر به کودکی سیبی رنگارنگ بدهند، میتوانند در برابر آن، گوهر گرانبهایی مانند نگین بدخشان را از او بگیرند؛ زیرا کودک ارزش واقعی چیزها را نمیداند.
جوهری را که این بصیرت هست / ندهد بیبهای خویش از دست
کسی که شناخت و بصیرت دارد، گوهر ارزشمند عمر و سرمایه خویش را بیهوده و بدون بها از دست نمیدهد.
پند سعدی به دل شنو نه به گوش / مزد خواهی به کار کردن کوش
سخن پندآموز سعدی را با دل بپذیر، نه اینکه فقط با گوش بشنوی؛ و اگر خواهان پاداش و نتیجه هستی، برای کار و کوشش تلاش کن.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که انسان باید ارزش عمر و فرصتهای زندگی را بشناسد و آنها را بیهوده از دست ندهد؛ زیرا کسی که به اهمیت این گوهر گرانبها آگاه باشد، آن را با چیزهای کمارزش معامله نمیکند. سعدی سفارش میکند پندها را با دل بپذیریم و برای رسیدن به مزد و کامیابی، بهجای آرزو و سخن، با تلاش و کوشش عمل کنیم.



