برگزیدندت ای گل خرم

سعدی-مثنوی شماره 28
برگزیدندت ای گل خرم
از گلستان اصطفی آدم
حلقهای از عبادی اندر گوش
خلعتی از یحبهم بر دوش
دامن این قباه بالایی
تا به خاشاک درنیالایی
ای پریروی احسنالتقویم
حذر از اتّباع دیو رجیم
کآدمی کاو نه در مقام خود است
اسفلالسافلین دیو و دد است
معنی بیتهای شعر
برگزیدندت ای گل خرم / از گلستان اصطفی آدم
ای گل شاداب و خرم، تو را برگزیدند؛ همانگونه که آدم را از میان آفریدگان برگزیدند.
حلقهای از عبادی اندر گوش / خلعتی از یحبهم بر دوش
گوش تو را با حلقهای از بندگی آراستند و جامهای از محبت الهی بر دوشت افکندند.
دامن این قباه بالایی / تا به خاشاک درنیالایی
دامن این قبای بلند و ارزشمند را حفظ کن تا به خاشاک و آلودگیهای پست آلوده نشوی.
ای پریروی احسنالتقویم / حذر از اتّباع دیو رجیم
ای زیبارویی که در نیکوترین صورت آفریده شدهای، از پیروی شیطان راندهشده دوری کن.
کآدمی کاو نه در مقام خود است / اسفلالسافلین دیو و دد است
زیرا انسانی که در جایگاه شایستهٔ خود قرار نگیرد، به پستترین مراتب سقوط میکند و مانند دیو و حیوان میشود.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی این شعر، بزرگداشت مقام والای انسان و یادآوری شایستگیها و کرامت ذاتی اوست؛ سعدی انسان را برگزیده و برخوردار از خلعت الهی میداند و سفارش میکند که با پاکی، عبادت، تقوا و دوری از وسوسههای شیطان، این مقام بلند را حفظ کند و دامن خویش را به آلودگی گناه نیالاید.



