سگ بر آن آدمی شرف دارد

سعدی-مثنوی شماره 18
سگ بر آن آدمی شرف دارد
کاو دل دوستان بیازارد
این سخن را حقیقتی باید
تا معانی به دل فرود آید
آدمی با تو دست در مطعوم
سگ ز بیرون آستان محروم
حیف باشد که سگ وفا دارد
وآدمی دشمنی روا دارد
معنی بیتهای شعر
سگ بر آن آدمی شرف دارد / کاو دل دوستان بیازارد
سگ از انسانی که دل دوستانش را میآزارد، برتر و شریفتر است.
این سخن را حقیقتی باید / تا معانی به دل فرود آید
برای پذیرفتن این سخن باید حقیقت آن را دریافت تا مفهومش بر دل بنشیند.
آدمی با تو دست در مطعوم / سگ ز بیرون آستان محروم
انسان ممکن است با تو در خوردنی و نعمت شریک شود، اما سگ وفادار حتی اگر بیرون آستان محروم بماند، باز به صاحبش وفادار است.
حیف باشد که سگ وفا دارد / وآدمی دشمنی روا دارد
افسوس که سگ وفاداری میکند، اما انسان روا میدارد که با دیگران دشمنی و بدرفتاری کند.
نتیجهگیری
سعدی بر این نکته تأکید میکند که ارزش انسان به وفاداری و مهربانی اوست، نه به ظاهر و مقام؛ زیرا کسی که دل دوستان را میآزارد، از سگی که وفادار است نیز پستتر خواهد بود.



