ای سرو حدیقه معانی

معنی بیت‌های شعر

ای سرو حدیقه معانی / جانی و لطیفه جهانی

ای سروِ باغِ معانی، تو جان و مایه‌ی لطافت جهانی.

پیش تو به اتفاق مردن / خوشتر که پس از تو زندگانی

در برابر تو، همه بر این باورند که مردن بهتر از زندگی کردن پس از توست.

چشمان تو سحر اولین اند / تو فتنه آخرالزمانی

چشمان تو نخستین جادوی عالم‌اند و تو فتنه و آشوب بزرگ روزگار پایانی.

چون اسم تو در میان نباشد / گویی که به جسم در میانی

اگر نام تو در میان نباشد، گویی در میان این کالبد و جهان، هیچ حقیقت و جانی وجود ندارد.

آن را که تو از سفر بیایی / حاجت نبود به ارمغانی

برای کسی که تو از سفر نزد او بازگردی، دیگر نیازی به هدیه و سوغات نیست؛ زیرا دیدار تو خود بهترین ارمغان است.

گر ز آمدنت خبر بیارند / من جان بدهم به مژدگانی

اگر خبر آمدن تو را بیاورند، از شادیِ این مژده جان خود را فدا می‌کنم.

دفع غم دل نمی‌توان کرد / الا به امید شادمانی

غم دل را نمی‌توان از میان برد، مگر با امید رسیدن به شادی.

گر صورت خویشتن ببینی / حیران وجود خود بمانی

اگر چهره‌ی خودت را ببینی، از زیبایی وجود خویش شگفت‌زده و حیران می‌مانی.

گر صلح کنی لطیف باشد / در وقت بهار و مهربانی

اگر با من آشتی کنی، این آشتی در فصل بهار و هنگام مهربانی، بسیار دل‌انگیز و لطیف خواهد بود.

سعدی خط سبز دوست دارد / پیرامن خد ارغوانی

سعدی خط سبزِ رویش‌یافته پیرامون رخسار ارغوانی تو را دوست دارد؛ یعنی سبزیِ خطِ ریش و موی گرداگرد چهره‌ی سرخ و زیبات را می‌پسندد.

این پیر نگر که همچنانش / از یاد نمی‌رود جوانی

به این پیر بنگر که هنوز جوانی و روزگار جوانی را از یاد نبرده است.