مرا دلیست گرفتار عشق دلداری

معنی بیت‌های شعر

مرا دلیست گرفتار عشق دلداری / سمن بری صنمی گلرخی جفاکاری

دلم گرفتار عشق دلبر و معشوقی است که اندامی چون یاسمن، چهره‌ای گلگون و رفتاری ستمگرانه دارد.

ستمگری شغبی فتنه‌ای دل آشوبی / هنروری عجبی طرفه‌ای جگرخواری

او ستمگری آشوبگر، فتنه‌انگیز و پریشان‌کنندهٔ دل‌هاست؛ در زیبایی و هنر شگفت‌انگیز و در عشق، جگرخوار و جان‌ستان است.

بنفشه زلفی نسرین بری سمن بویی / که ماه را بر حسنش نماند بازاری

گیسوانش چون بنفشه، اندامش چون نسرین و بویش مانند یاسمن است؛ چنان زیباست که ماه در برابر زیبایی او دیگر رونقی ندارد.

همای فری طاووس حسن و طوطی نطق / به گاه جلوه گری چون تذرو رفتاری

در فرخندگی همچون همای، در زیبایی مانند طاووس و در سخن گفتن مانند طوطی است؛ هنگام جلوه‌گری نیز رفتاری چون کبک دارد.

دلم به غمزه جادو ربود و دوری کرد / کنون بماندم بی او چو نقش دیواری

با ناز و غمزهٔ افسونگر دل مرا ربود و سپس از من دور شد؛ اکنون بی‌او سرگردان و بی‌حرکت، همچون نقش روی دیوار مانده‌ام.

ز وصل او چو کناری طمع نمی‌دارم / کناره کردم و راضی شدم به دیداری

چون امیدی به وصال و هم‌آغوشی با او ندارم، از او کناره گرفته‌ام و به یک دیدار او دلخوش و خرسند شده‌ام.

ز هر چه هست گزیر است و ناگزیر از دوست / چه چاره سازد در دام دل گرفتاری

از هر چیزی می‌توان گریخت، اما از دوست و عشق او گریزی نیست؛ کسی که دلش در دام عشق گرفتار شده است، چه چاره‌ای می‌تواند بیندیشد؟

در اشتیاق جمالش چنان همی‌نالم / چو بلبلی که بماند میان گلزاری

از شوق دیدن چهرهٔ او چنان ناله و زاری می‌کنم که گویی بلبلی در میان گلزاری گرفتار مانده است.

حدیث سعدی در عشق او چو بیهده ا‌ست / نزد دمی چو ندارد زبان گفتاری

سخن گفتن سعدی از عشق او بیهوده است؛ زیرا نزد کسی که زبان فهم و گفت‌وگو ندارد، سخن گفتن سودی ندارد.