سست پیمانا به یک ره دل ز ما برداشتی

معنی بیت‌های شعر

سست پیمانا به یک ره دل ز ما برداشتی / آخر ای بد عهد سنگین دل چرا برداشتی

ای پیمان‌شکن سست‌عهد، ناگهان دل از ما بریدی و سرانجام، ای بی‌وفای سنگدل، چرا از ما روی گرداندی؟

نوع تقصیری تواند بود ای سلطان عشق / تا به یک ره سایه لطف از گدا برداشتی

ای پادشاه عشق، چه گناهی ممکن است از من سر زده باشد که ناگهان لطف و عنایتت را از این نیازمند دریغ کردی؟

گفته بودی با تو در خواهم کشیدن جام وصل / جرعه‌ای ناخورده شمشیر جفا برداشتی

گفته بودی که جام وصال را با تو خواهم نوشید، اما هنوز جرعه‌ای از آن نچشیده بودم که شمشیر ستم و بی‌وفایی را بر من کشیدی.

خاطر از مهر کسان برداشتم از بهر تو / چون تو را گشتم تو خود خاطر ز ما برداشتی

به خاطر تو از محبت دیگران دل کندم؛ اما هنگامی که تنها به تو دل بستم، تو خود از من روی گرداندی.

لعل دیدی لاجرم چشم از شبه بردوختی / در پسندیدی و دست از کهربا برداشتی

وقتی گوهر یاقوت را دیدی، ناگزیر چشم از سنگ سیاه پوشاندی؛ و چون گوهر گران‌بها را پسندیدی، از کهربا دست کشیدی. یعنی با دیدن محبوبی برتر، از محبوب پیشین روی برگرداندی.

شمع برکردی چراغت بازنامد در نظر / گل فرا دست آمدت مهر از گیا برداشتی

چون شمع را افروختی، دیگر چراغ در نظرت نیامد؛ و چون گل زیبا در برابرت قرار گرفت، مهر و علاقه‌ات را از گیاه و گل‌های کم‌ارزش‌تر برگرفتی.

دوست بردارد به جرمی یا خطایی دل ز دوست / تو خطا کردی که بی جرم و خطا برداشتی

دوست ممکن است به سبب گناه یا خطایی از دوست خود دل بکند؛ اما تو خطا کردی که بدون هیچ جرم و تقصیری از من روی گرداندی.

عمرها در زیر دامن برد سعدی پای صبر / سر ندیدم کز گریبان وفا برداشتی

سعدی سال‌های بسیار در پناه صبر و شکیبایی ماند؛ اما هرگز ندیدم که تو سر از گریبان وفاداری بیرون آوری و به عهد خود وفا کنی.