ای به باد هوس درافتاده

معنی بیت‌های شعر

ای به باد هوس درافتاده / بادَت اندر سرست یا باده

ای کسی که گرفتار هوس شده‌ای، آیا خیالات خام در سرت داری یا مست شراب شده‌ای؟

یک قدم بر خلاف نفس بنه / در خیال خدای ننهاده

حتی یک گام برخلاف خواسته‌های نفس خود بردار؛ زیرا تاکنون اندیشه‌ات را متوجه خدا نکرده‌ای.

راه گم کرده از طریق صلاح / در بیابان غفلت افتاده

راه درستکاری را گم کرده‌ای و در بیابان غفلت سرگردان شده‌ای.

خود به یک بار از تو بستاند / چرخ انصاف‌های ناداده

روزگار، به یک‌باره، داد و انصاف‌هایی را که به تو نداده است از تو خواهد گرفت.

رنج‌بردار دیو نفس مباش / در هوای بت ای پری‌زاده

ای زیباروی پری‌چهره، در آرزوی بت و معشوق مباش و خود را گرفتار رنج‌های دیو نفس نکن.

دیدی این روزگار سفله‌نواز / چون گرفت از تو جان آزاده

دیدی که این روزگارِ فرومایه‌پرور چگونه جان آزاد و عزیزت را از تو گرفت؟

چون تو آسوده‌ای چه می‌دانی / که مرا نیست عیش آماده

تو که آسوده و بی‌دغدغه‌ای، چه می‌دانی که من از زندگیِ آماده و آسوده و شادیِ بی‌دردسر برخوردار نیستم؟

ملک آزادیت چو ممکن نیست / شهر بند هوایست بگشاده

وقتی پادشاهی و فرمانروایی بر خویشتن برایت ممکن نیست، دست‌کم زندانِ خواهش‌های نفسانی را بگشا و خود را از بند هوا و هوس آزاد کن.

لاف مردی زنی و زن باشی / همچو خنثی مباش نر ماده

در حالی که مرد نیستی، ادعای مردانگی می‌کنی؛ مانند آدم خنثی نباش که نه مرد است و نه زن.

هر زمان چون پیاله چند زنی / خنده در روی لعبت ساده

هر بار که مانند پیاله‌ای چند جرعه شراب می‌نوشی، بر چهرهٔ معشوق ساده‌دل خنده می‌زنی.

بس که با خویشتن بگویی راز / چون صراحی به اشک بیجاده

آن‌قدر راز دل خود را با خویشتن در میان می‌گذاری که مانند صراحی، از اشک سرخ‌رنگت لبریز می‌شوی.