نه هر که ستم بر دگری بتواند

سعدی-رباعی شماره 78
نه هر که ستم بر دگری بتواند
بی باک چنان که میرود میراند
پیداست که امر و نهی تا کی ماند
ناچار زمانه داد خود بستاند
معنی بیتهای شعر
نه هر که ستم بر دگری بتواند / بی باک چنان که میرود میراند
هر کسی که توانایی ستم کردن بر دیگری را دارد، بیپروا و بیملاحظه رفتار نمیکند؛ بلکه هرکس به اندازه و شیوهای که پیش میرود، زندگی و کردار خود را ادامه میدهد.
پیداست که امر و نهی تا کی ماند / ناچار زمانه داد خود بستاند
روشن است که فرمانروایی و دستور دادن تا ابد دوام نمیآورد؛ سرانجام روزگار حق خود را میگیرد و ستمگر را به کیفر میرساند.
پیام و مفهوم اصلی
پیام اصلی شعر این است که توانایی ستمکردن به دیگران نشانهٔ ماندگاری قدرت و بیپروایی ستمگر نیست؛ زیرا فرمانروایی و زورگویی همیشگی نیست و سرانجام روزگار داد خود را از ستمگران میستاند و عدالت برقرار میشود.
«محتوای این بخش با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی تهیه و تحت نظارت و ویرایش تیم تحریریه سایت، نهایی شده است.»



