تنها ز همه خلق و نهان میگریم

سعدی-رباعی شماره 153
تنها ز همه خلق و نهان میگریم
چشم از غم دل به آسمان میگریم
طفل از پی مرغ رفته چون گریه کند
بر عمرِ گذشته همچنان میگریم
معنی بیتهای شعر
تنها ز همه خلق و نهان میگریم / چشم از غم دل به آسمان میگریم
از همه مردم دور و پنهان، تنها گریه میکنم و از اندوه دل، چشم به آسمان دوخته و میگریم.
طفل از پی مرغ رفته چون گریه کند / بر عمرِ گذشته همچنان میگریم
همانگونه که کودکی برای پرندهای که از دستش گریخته گریه میکند، من نیز برای عمر گذشته و ازدسترفتهام همچنان میگریم.
تفسیر کلی
شاعر در خلوت خویش از مردم فاصله گرفته و اندوهی عمیق و پنهان را با گریه بیان میکند. نگاه او از شدت غم به آسمان دوخته شده و در این سوگ، نوعی نیایش و بیپناهی نیز دیده میشود. تشبیه گریه به گریهٔ کودکی برای مرغی که از دست رفته، سادگی و بیپیرایگی این اندوه را نشان میدهد. بااینحال، موضوع اصلی حسرتِ عمر گذشته و ناتوانی انسان در بازگرداندن روزهای ازدسترفته است.



